नागपंचमी म्हणजे काय?

*🛑 नागपंचमी म्हणजे काय?*

*🛑 हिंदू धर्मात नागाला देव म्हणून का पूजतात ; बहिणी नागाचा उपवास भाऊ म्हणून का करतात??*

*🛑 नागपंचमी विशेष लेख ; संपादक सीताराम गावडे*

*🎥 KOKAN LIVE BREAKING || NEWS CHANNEL*

*✍️ संपादकीय : सीताराम गावडे*

*🎴सावंतवाडी, दि-२९:-* नागपंचमी म्हणजे सर्पांची (नागांची) पूजा करण्याचा सण. हा सण श्रावण महिन्यातील शुक्ल पक्षातील पंचमीला साजरा केला जातो. या दिवशी नागदेवतेची पूजा केली जाते, विशेषतः नागोबा किंवा नागदेवता यांना दूध, फुले, कुंकू, हळद, धान्य आणि फळ अर्पण करून त्यांची कृपा मागितली जाते. या दिवशी स्त्रिया उपवास करतात आणि घराच्या उंबरठ्यावर, भिंतीवर किंवा जमिनीवर नागाची चित्रे काढून त्यांची पूजा करतात. अनेक ठिकाणी नागदेवतेच्या मूर्ती किंवा जिवंत नागालाही पूजा करण्याची प्रथा आहे.

*नागाची पूजा करण्याची प्रथा का रुढ झाली?*

नागाची पूजा करण्यामागे अनेक पौराणिक, धार्मिक आणि सामाजिक कारणे आहेत:

*पौराणिक कारणे:*
शेषनाग, वासुकी, तक्षक, कर्कोटक, पद्म हे सर्प पुराणांमध्ये वर्णन केलेले आहेत. भगवान विष्णू शेषनागाच्या शय्येवर विश्रांती घेतात, तर भगवान शिवाच्या गळ्यात वासुकी आहे. त्यामुळे नाग हे देवतांचे अंगच मानले गेले.
महाभारतात तक्षक नागाचा उल्लेख आहे. जनमेजय राजा याने सर्पयज्ञ करून तक्षकास मारण्याचा यत्न केला होता. त्यावेळी नागांचे महत्व लोकांमध्ये अधोरेखित झाले.

. *प्राकृतिक आणि पर्यावरणीय कारणे:*

नाग हे शेतीत उपयोगी ठरणारे प्राणी आहेत कारण ते उंदीर आणि इतर कीटक खाऊन पीक वाचवतात. त्यामुळे नागांचे रक्षण करणे, त्यांचा आदर करणे समाजहिताचे मानले गेले. विशेषतः पावसाळ्यात नाग आपल्या बिलातून बाहेर येतात आणि माणसांच्या संपर्कात येण्याची शक्यता वाढते. अशा वेळी त्यांना मारू नये आणि उलट त्यांना पूजावे, अशी सामाजिक समजूत रुजवली गेली.
*भयमिश्रित श्रद्धा:*
नाग हा विषारी प्राणी असल्यामुळे त्याच्याप्रती आदर आणि भय या दोन्ही भावना आहेत. त्यामुळे त्याचा कोप टाळण्यासाठी आणि कृपा मिळवण्यासाठी लोकांनी पूजा करण्याची प्रथा चालवली.

*”नागाचा भाऊ” म्हणून उपवास का केला जातो?*

“नागाचा भाऊ” ही एक अत्यंत लोकविलक्षण संकल्पना आहे. या दिवशी स्त्रिया नागदेवतेला भाऊ मानतात आणि त्यांच्या आरोग्यासाठी उपवास करतात, जसे की रक्षाबंधनाच्या दिवशी भावासाठी उपवास केला जातो.या उपवासामागचा हेतू म्हणजे कुटुंबातील पुरुष मंडळींचे संरक्षण, आरोग्य आणि दीर्घायुष्य यासाठी नागदेवतेची कृपा मिळवणे.
काही लोककथांनुसार, जेव्हा नागाला भाऊ मानले जाते, तेव्हा तो आपल्यावर कधीच कोप करत नाही किंवा दंश करत नाही, अशी श्रद्धा आहे.काही भागात अशा स्त्रिया “मी नागाची बहीण आहे, त्याने मला हात लावू नये,” असे म्हणून रक्षेची भावना व्यक्त करतात.

*नागपंचमीचे धार्मिक आणि सामाजिक महत्व:*

नागपंचमी हा सण पर्यावरणस्नेही आणि जैवविविधतेचे संवर्धन करणारा आहे. निसर्गाशी सुसंवाद साधणारा सण म्हणून त्याचे महत्त्व अधोरेखित होते.सर्पसृष्टीबद्दल आदर निर्माण करणारा, त्यांच्याशी सहअस्तित्व शिकवणारा सण म्हणजे नागपंचमी.

*नागपंचमीचे काही लोकपरंपरांतील नियम आणि समजुती:*

या दिवशी शेतीची नांगरणी किंवा माती खोदणे टाळले जाते.नागाला दूध पाजले जाते (प्रत्यक्षात नाग दूध पीत नाही, पण श्रद्धेने हे केले जाते).
घरातील स्त्रिया फक्त एकाच वेळी जेवण करतात व उपवास पाळतात.
लोकगीतं, ओव्या, आणि गाणी म्हणत नागदेवतेला ओवाळले जाते.

*निष्कर्ष:*

नागपंचमी हा एक केवळ धार्मिक नव्हे तर पर्यावरणपूरक, सांस्कृतिक आणि सामाजिक भान असलेला सण आहे. नागदेवतेची पूजा ही देवांच्या सानिध्यातील प्रतीक म्हणून, तसेच निसर्गरक्षणाच्या भावनेतून उदयास आली आहे. नागाला भाऊ मानणे ही स्त्री-पुरुष स्नेहभावाचे रूपक आहे, जे आपल्याला परंपरेच्या माध्यमातून सहअस्तित्व आणि रक्षणाची शिकवण देते

*………….सविस्तर बातमीसाठी खालील लिंक वर क्लिक करा…….👇👇👇👇*

 

_________________________
*❇️कोकण लाईव्ह ब्रेकिंग न्यूज चॅनेल च्या व्हाट्सअँप ग्रुप मध्ये सामील होण्यासाठी खालील लिंक वर क्लिक करा*

https://chat.whatsapp.com/G0QkRHSM8pVG6G6esWNkkp

*_💥कोकणवासीयांच्या ज्वलंत प्रश्नांवर प्रकाशझोत टाकणारे डॅशिंग न्यूज चॅनल..🔥_*

*_💥गोरगरिबांवरील होणाऱ्या अन्यायाला वाचा फोडणारे दिलासादायक व्यासपीठ..🔥_*

*🔥💥 कोकण लाईव्ह ब्रेकिंग 💥🔥*
_*अचूक बातमी थेट हल्ला*_

*🌐 जाहिराती व बातम्यांसाठी आजच भेट द्या….⬇️*
*♦संपादक : सीताराम गावडे*
*📱संपर्क : +919423304856*

*♦ब्युरो चीफ : विशाल पित्रे*
*📱संपर्क : +919405475712*

*▪️मुख्य कार्यालय*
*कोकण लाईव्ह ब्रेकिंग*
आस्था कॉम्प्युटर शेजारी,अजिंक्य लॉज खाली, बस स्टॅन्ड पाठीमागे
ता.सावंतवाडी, जि. सिंधुदुर्ग
——————————–
*🎴कोकण लाईव्ह फेसबुक पेज👇🏻*
https://www.facebook.com/kokanlivebreaking/

*🎴कोकण लाईव्ह युटयूब चॅनल 👇🏻*
https://www.youtube.com/channel/UC4OBZsXZuVI8r7ezVUUeOJg

*🎴कोकण लाईव्ह वेबसाईट👇🏻*

Home

*🎴कोकण लाईव्ह इंस्टाग्राम👇🏻*
https://www.instagram.com/kokanlivebreaking/

*🎴कोकण लाईव्ह टेलिग्राम👇🏻*
https://t.me/kokanlive

*🎴कोकण लाईव्ह ट्विटर👇🏻*
Tweets by LiveKokan

*🖥️ कोकण लाईव्ह ब्रेकिंग*
_अचूक बातमी थेट हल्ला_