🛑कंदिलाच्या मंद प्रकाशातील कोकणची बैलगाडी काळाच्या ओघात लोप पावली…

*🛑कंदिलाच्या मंद प्रकाशातील कोकणची बैलगाडी काळाच्या ओघात लोप पावली…*

 

*🎥 KOKAN LIVE BREAKING ||NEWS CHANNEL*

 

*✍️ प्रतिनिधी : मदन मुरकर*

 

*🎴सावंतवाडी, दि- २७:-* कोकणातील बैलगाडीचा प्रवास हा पूर्वीच्या काळातील एक सुंदर आणि अविस्मरणीय अनुभव होता. रात्री किंवा पहाटेच्या वेळी कंदिलाच्या मंद प्रकाशात बैलगाडी हळूहळू वाट काढत पुढे जात असे. आजूबाजूला सर्वत्र शांतता असायची. फक्त बैलांच्या गळ्यातील घुंगरांचा मंजुळ आवाज आणि बैलगाडीच्या चाकांचा आवाज ऐकू येत असे. बैल अगदी संथ गतीने चालत असल्यामुळे प्रवासाला घाई नसायची.

कोकणातील हिरवीगार झाडे, डोंगर, वळणावळणाच्या वाटा आणि थंडगार वारा यामुळे हा प्रवास आणखीनच आनंददायी वाटत असे. कंदिलाच्या प्रकाशात पुढची वाट दिसत असताना बैलगाडी पुढे सरकत राहायची. पहाटेच्या वेळी पक्ष्यांचा किलबिलाट ऐकू येत असे आणि वातावरण अधिक प्रसन्न होत असे. बैलगाडीत बसून निसर्गाचा आनंद घेत प्रवास करण्याची मजाच काही वेगळी होती.

आजच्या काळात वाहतुकीची साधने खूप वेगवान झाली आहेत. गाड्या, बस आणि इतर वाहनांमुळे आपण कमी वेळात दूरवर पोहोचतो. मात्र त्या वेगात पूर्वीच्या बैलगाडीच्या प्रवासातील शांतता, निसर्गाचा सहवास आणि बैलांच्या घुंगरांचा मंजुळ नाद अनुभवायला मिळत नाही. त्यामुळे कोकणातील बैलगाडीचा प्रवास हा केवळ प्रवास नसून निसर्गाशी जोडणारा आणि मनाला आनंद देणारा एक सुंदर अनुभव होता.

निसर्गरम्य कोकणातून असा प्रवास करताना मनाला प्रसन्नता आणि शांतता मिळत असे. आजच्या वेगवान जीवनात हा अनुभव जुन्या काळाची सुंदर आठवण करून देतो.

 

कोकणातील बैलगाडी : पूर्वीचे दळणवळणाचे साधन

कोकण म्हटलं की डोळ्यांसमोर येतात ती हिरवीगार शेती, डोंगर-दऱ्या, वळणावळणाचे रस्ते, नारळी-पोफळीच्या बागा आणि साधे, कष्टाळू ग्रामीण जीवन. या जीवनाचा एकेकाळी अविभाज्य भाग असलेली बैलगाडी आता मात्र हळूहळू इतिहासजमा होताना दिसत आहे.

पूर्वी कोकणातील गावांमध्ये आजच्यासारखी वाहतुकीची आधुनिक साधने उपलब्ध नव्हती. गावातून बाजारपेठेत जाणे, शेतीमालाची ने-आण करणे, लाकूड, धान्य, भाजीपाला आणि इतर वस्तू एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी नेणे यासाठी बैलगाडीचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जात असे. बैलांच्या साहाय्याने चालणारी ही गाडी ग्रामीण भागातील दळणवळणाचे महत्त्वाचे साधन होती.

कोकणातील भौगोलिक परिस्थिती बैलगाडीच्या वापरासाठी काही प्रमाणात अनुकूल होती. गावोगावी जाणारे कच्चे रस्ते, चढ-उतार आणि अरुंद वाटा यावर बैलगाडीचा वापर केला जात असे. शेतकऱ्यांसाठी तर बैलगाडी म्हणजे जणू घरातीलच एक महत्त्वाचा सदस्य होता. शेतीची कामे, मालाची वाहतूक आणि बाजारपेठेपर्यंत पोहोचण्यासाठी तिचा मोठा उपयोग होत असे.

बैलगाडीशी कोकणातील अनेक आठवणी आणि परंपरा जोडलेल्या आहेत. गावातील जत्रा, सण, लग्नसमारंभ किंवा इतर कार्यक्रमांच्या वेळी बैलगाड्यांचा वापर केला जात असे. बैलांना सजवून त्यांना रंगीबेरंगी झूल घातली जात असे. त्यामुळे गावातील वातावरणात एक वेगळाच उत्साह निर्माण होत असे. लहान मुलांसाठी बैलगाडीचा प्रवास हा आनंदाचा आणि कुतूहलाचा विषय असे.

मात्र काळानुसार वाहतुकीच्या साधनांमध्ये मोठे बदल झाले. गावागावांत पक्के रस्ते झाले. एसटी बस, दुचाकी, रिक्षा, ट्रॅक्टर, चारचाकी आणि इतर वाहने उपलब्ध झाली. त्यामुळे कमी वेळेत आणि अधिक सोयीने प्रवास करणे शक्य झाले. परिणामी बैलगाडीचा वापर दिवसेंदिवस कमी होत गेला.

आज कोकणातील अनेक गावांमध्ये बैलगाडी क्वचितच दिसते. काही ठिकाणी तर हाताच्या बोटावर मोजण्याइतक्या बैलगाड्याच शिल्लक राहिल्या आहेत. पूर्वी प्रत्येक गावात सहज दिसणारे हे पारंपरिक वाहन आता पाहण्यासाठी शोधावे लागते, ही परिस्थिती निश्चितच विचार करायला लावणारी आहे.

बैलगाडीचा वापर कमी होण्यामागे केवळ आधुनिक वाहतूक साधनेच कारणीभूत नाहीत, तर बदलती शेतीपद्धती आणि ग्रामीण जीवनशैलीही त्याला कारणीभूत आहे. पूर्वी शेतीसाठी बैलांवर मोठ्या प्रमाणात अवलंबून राहावे लागत असे. आता ट्रॅक्टर आणि इतर यंत्रसामग्रीमुळे शेतीची अनेक कामे कमी वेळात करता येतात. त्यामुळे बैल आणि बैलगाडी यांचे महत्त्वही कमी झाले आहे.

तरीही बैलगाडीचे महत्त्व केवळ वाहतुकीपुरते मर्यादित नाही. ती कोकणातील पारंपरिक जीवनपद्धती, शेतकऱ्यांचे कष्ट आणि ग्रामीण संस्कृतीचे प्रतीक आहे. बैलगाडीच्या चाकांबरोबर कोकणातील अनेक पिढ्यांच्या आठवणी जोडलेल्या आहेत. त्यामुळे आधुनिकतेचा स्वीकार करत असताना या पारंपरिक वारशाचे जतन करणे आवश्यक आहे.

आज बैलगाडीचा व्यावहारिक वापर कमी झाला असला तरी तिचे जतन पर्यटन, सांस्कृतिक कार्यक्रम आणि पारंपरिक प्रदर्शनांच्या माध्यमातून करता येऊ शकते.

नवीन पिढीला बैलगाडीचे महत्त्व, तिचा इतिहास आणि ग्रामीण जीवनातील तिचे योगदान समजावून सांगणेही तेव्हढेच गरजेचे आहे.

आधुनिक वाहतुकीच्या युगात बैलगाडी मागे पडली असली, तरी कोकणाच्या इतिहासात आणि संस्कृतीत तिचे स्थान कायम राहणार आहे. कधीकाळी गावोगावी धावणारी बैलगाडी आज लोप पावत असली, तरी तिच्या चाकांच्या खुणा कोकणाच्या ग्रामीण जीवनाच्या आठवणींमध्ये कायमस्वरूपी उमटलेल्या आहेत.

*सविस्तर बातमीसाठी खालील लिंक वर क्लिक करा…….👇👇👇👇*

 

 

_________________________

*❇️कोकण लाईव्ह ब्रेकिंग न्यूज चॅनेल च्या व्हाट्सअँप ग्रुप मध्ये सामील होण्यासाठी खालील लिंक वर क्लिक करा*

 

https://chat.whatsapp.com/GX6edZZhJPuIF8DertMr8J

——————————–

 

💡💡 *लाईट बिल जास्त येते ?* 💡💡

🌠🌠 *सौर उर्जेची वीज निर्मिती कमी झाली?* 🌠🌠

🥰 *काळजी करु नका, आम्ही तुमचं वीज बील भरू !* 😊

 

🤷🏻‍♀️🤷🏻‍♀️🤷🏻‍♀️ *महाराष्ट्रात प्रथमच* 🤷🏻‍♀️🤷🏻‍♀️🤷🏻‍♀️

 

🌞🌞 *पीएम सुर्यघर मोफत वीज योजना* 🌞🌞

 

श्रीराम बोअरवेल प्रस्तुत,

☀️☀️ *श्रीराम सोलर, सावंतवाडी* ☀️☀️

 

🛣️नवीन शिरोडा नाका, माजगाव रोड, सावंतवाडी. पिन – ४१६ ५१०

 

👉👉आमची हमी 🤷🏻‍♀️

 

जर सोलरने कमी युनिट मिळाली, तर उरलेली प्रती युनिट रक्कम थेट MSEB खात्यात जमा करू !

 

🎪☀️ *आमचे लक्ष “घरोघरी मोफत बिजली !”* 🌞🎪

 

☀️💫 *घरगुती सबसिडी ON-GRID* 🌞💫

 

🌞१ किलोवॅट ३०,०००/-

 

🌞२ किलोवॅट ६०,०००/-

 

🌞३ किलोवॅट पासून पुढे ७८,०००/-

 

🎪☀️ *अपार्टमेंट / सोसायटी सबसिडी* 🎪☀️

 

💫₹18,000/- प्रती किलोवॅट

 

💫कमास ५०० ₹90,00,000

 

☀️🌞 *आपण सोलर कुठे बसवू शकता?* ☀️🌞

 

🏘️ घर / अपार्टमेंट

🏬 शाळा / कॉलेज

🏢 हॉटेल

🏭 कंपनी / ऑफीस

🏥 हॉस्पीटल

⛺ नर्सरी

सर्व ठिकाणी सोलर बसवू शकता !

 

🤷🏻‍♀️🤷🏻‍♀️तर आजच अधिक माहितीसाठी आवश्य संपर्क साधा

 

📱0888 999 8824

📱0777 592 1004

 

☀️🌞☀️🌞☀️🌞☀️🌞☀️🌞☀️🌞☀️

________________________________

*🎴कोकण लाईव्ह फेसबुक पेज👇🏻*

https://www.facebook.com/kokanlivebreaking/

 

*🎴कोकण लाईव्ह युटयूब चॅनल 👇🏻*

https://www.youtube.com/channel/UC4OBZsXZuVI8r7ezVUUeOJg

 

*🎴कोकण लाईव्ह वेबसाईट👇🏻*

Home

 

*🎴कोकण लाईव्ह इंस्टाग्राम👇🏻*

https://www.instagram.com/kokanlivebreaking/

 

*🎴कोकण लाईव्ह टेलिग्राम👇🏻*

https://t.me/kokanlive

 

*🎴कोकण लाईव्ह ट्विटर👇🏻*

Posts by LiveKokan

 

*🖥️ कोकण लाईव्ह ब्रेकिंग*

_अचूक बातमी थेट हल्ला_